چهارشنبه پنجم خرداد ۱۳۸۹ | 20:56 | جاوید (سکوت) -
گویندگی و اجرا در رادیو و تلویزیون
وبلاگ ژورنالیزم جدید
چند توصیه به گویندگان
1) واژه ها را کامل ادا کنید ،هیچ حرفی را در کلمه و هیچ کلمه ای را در جمله ناقص و نا تمام بیان نکنید.مثلا دقیقه را نگویید دییقه،عزایزان را نگویی عیزان تغییر را نگویی تعغییر و ...
2) مطالعه کنید و فراوان متن و کتاب بخوانید.با مطالعه ،مهارت کشف و دریافت مفاهیم بلند را کسب می کنید و گنجینه وازگان شما غنی تر می شود.
کاربرد واژه ها و جایگاه هر کدام را دریابید و در انتخاب واژه ها اشتباه نکنيد و شان مصرف هر کلمه رابیاموزید.گلستان سعدی ،دیوان حافظ،، نثر و شعر امروز، متون علمی ،فلسفی، هنری د ینی ،تاریخی سیاسی ، داستان کوتاه و بلند،مثل های فارسی ،آیات و احادیث ،جملات بزرگان،نمونه های مطالعاتی،.
3)تقلید نکنید،صدا و شیوه بیان گویندگان موفق را گوش کنید و به چگونگی بیان آنها توجه کنید اما تقلید نکنید.تقلید نازل است و گوینده را از ورود به دنیای مستقل محروم می کند.هر گوینده باید خودش باشد نه دیگری .البته تقلید در زمان ابتدایی یادگیری لازم است اما به تدریج که به تعادل و جایگاه مناسبی رسیدید به ویزگی ها و استعدادهای فردی تکیه کنید و خودتان باشید، تقلید به این معنا که خودمان را فراموش کنیم و استعداد خود را حقیر کنیم و نادیده بگیریم و کاملا فرد دست دوم از گوینده ای دیگر بشویم کار مرودود و بی جوابی است .مردم اینگونه افراد را دوست ندارند.
4)زبان فارسی و قوائد زبان ملی خود را یاد بگیرید . این یادگیر باعث می شود که آشفته سخن نگویید و همیشه سخن شما را به راحتی بفهمند.
5) خطاها،مسامحات و غلط های رایج گفتاری و نوشتاری رابشناسید و از آنها پرهیز کنید.برای فرد عادی در جامعه خطای زبانی عیب است اما برای گوینده زشت است.خطاهایی مانند گاهاً، دوماً ،عمراً،خواهشاً،لازم به ذکر است،فرمایشات،اساتید ،شئونات،اگرچه و ده ها نمونه دیگر ،گوینده را برای برقرای ارتباطی موثر یا مخاطب شنونده با بیننده عاجز می کند.
6) شعر خوانی را یاد بگیرید،شعر را غلط نخوانید،تکیه ها، مکث ها،حرکت ها را هنگام خواندن شعر رعایت کنید.
اگر بیتی از شعر سوالی است آن را سوالی بخوانید اگر درخواست آن را با لحن درخواست ادا کنید.اگر افسوس ،حسرت ،غبطه، خواهش یا نهیب ،دستور،نصیحت،عتاب،خبر،هدلی،مژده و بشارت در شعر باشد هرکدام را درست بیان کنید.
خوب است هنگام خواندن شعر در رادیو ،تلویزیون یا اجرای همایش به هفت ویزگی خواندن شعر در این حالات آشنا باشید.
7) با ادبیات فارسی،ادبیات داستانی و نمونه های مکتوب و متون مربوط در حد نیاز آشنا باشید و نام شخصیت ها و مفاخر مرتبط با آن را بشناسید و گاهی برخی از نمونه های مکتوب را ورق بزنید و بخوانید و چیز هایی از آن ها را در دفتر گزیده هایتان برای کاربرد یاداشت کنید.
8) برخی از حکایت های کوتاه گلستان سعدی یا بهارستان جامی و دیگر مفاخیر فارسی و ادبیات خارجی را حفظ کنید و ذهن و حافظه خود را برای آنها زینت بخشید و در مواقع نیاز به کار ببرید.
9) برای زبان فارسی احترام و ارزش قلبی و درونی قایل باشید و و این زبان را درست ،شیرین و بدون غلط و شفاف و ساده و بدون تکلف به مردم عرضه کنید.
10) مردم و کشور خود را دوست بدارید و در ادای این دوستی ذره ای ریا و تظاهر نکنید.گاهی مردم دوستی و میهن دوستی ابزار ریا می شود و از این حالت مهلک که مردم از آن به شدت بیزارند پرهیز کنید.
11) نقد پذیر باشید،نقد پذیر بودن با نقد پسند بودن فرق دارد.
خیلی ها نقد را می پسندند اما فقط نقد را گوش می کنند و عمل نمی کنند.
اما فرد نقد پذیر نقد را می پسندد و گوش می کندو به آن عمل می کند برخی نیز هیچکدام از این دو مورد نیستند بلکه نقد گریزند و از نقد فرار می کنند و خود را بی نیاز از نقد دیگران می دانند این گروه سوم خیلی زود دچار روزمرگی می شوند و از گردونه خارج می شوند.
12) در سخن گفتن عجله نکنید،شتاب نکنید و شفاف گو باشید.برای دستیابی به مهارت شفاف گویی تمرین کنید متن های مختلف را پیش خودتان به آرامی و شمردگی به صورتی که صدای خودتان را بشنوید بخوانید و در گفتار روزانه خود نیز شمرده گویی را درارتباط روزانه تمرین کنید.
13) صدای خودتان را هنگام حرف زدن و یا خواندن متن ها ی کوتاه ضبط کنید و آن را هم برای خودتان گوش کنید و هم دیگران.دقت کنید چه حرف ها یا حروفی را بد و ناقص یا نا تمام ادا می کنید.کدام جمله یا شعر را درست ادا نمی کیند و کدام کلمه یا شعر را قشنگ ادا می کنید.
14) موسیقی ایرانی شامل هفت دستگاه و 5 مقام است با برخی گوشه ها و گوش ردیف ها ی سازی و آوازی در حد نیاز آشنا شوید و سازهای ملی را بشناسید و گوش خود را برای شنیدن قطعات گوناگون سازی و آوایی تربیت کنید.
شیوه انطباق آهنگ های مختلف با متون مختلف را تمرین کنید و بیامورزید.مثلا بدانید هنگامیکه مثنوی مولانا را می خوانید چه نوع موسیقی یا چه سازی در چه دستگاه و گوشه ای مناسبتر است.
15) برای یادگیری حداقل یک زبان دوم تلاش کنید.با این مهارت بدون نیاز به دیگران مستقیم با منابع خارجی دسترسی خواهید داشت و با آخرین یافته های حرفه ای آشنا خواهید شد و در برخورد احتمالی با متن های خارجی و یا شنیدن آموزش های استادان خارجی با حداقل مشکل روبرو می شودید.
16) گویندگان به ویزه گویندگان رادیو گوش خود را برای شنیدن و درست شندین و خوب شندین و دقیق شدن تربیت کنند.بارها دقایقی از وقت خود را صرف تربیت گوش کنند.گوش گوینده باید فوق العاده دقیق و حساس باشد.صاحب چنین گوشی بهتر رشد می کند خطا نمی شوند بنابراین خطا نمی گوید.خوب می شنود بنابراین خوب می گوید.درست می شنوند بنابراین درست می گوید.
خوب گوش کردن هنگام ارتباط کلامی نیز به گوینده وجاهت رفتار و اثرگذاری بیشتر می بخشد.گویندگان که خوب گوش نمی کنند بنابراین دقیق نمی شوند و خطا می روند و هیچگاه کلمات و و واژه ها در دهان و بیان ایشان خوب جا نمي افتد و گوینده به شیوایی بیان نمی رسد.
17) برا ی دستیابی به اخلاق حرفه ای تلاش کنید.اخلاق حرفه ای ،مجموعه رفتارها و عادات و حالاتی مانند سهیم کردن دیگر در آموخته و تجربه های خودش و اینکه همکاران خودش را بی دریغ کمک کند و آنها را در مسیر کارشان یاری رساند و سعی در حذف و تحقیر آنها نکن ، میباشد . روحیه تحسین کردن همکاران را بداند و به کار گیرد.چنین گوینده ای را همه اهل رسانه چه در حضور و چه در غیابش می پسندند و او را محبوب خود می دانند .
18) در رفتار و گفتار و ظاهرتان عادی و متعادل باشید.ساده بودن راحت ترین شیوه و نافذ ترین روش ارتباطی است . تفاخر و خودبزرگ بینی یا سطحی گویی و بازاری حرف زدن ؛ نادیده گرفتن شان مردم و کوچ شمردن آنهاست.
یادتان باشد ،رهبران بزرگ ،گویندگان موفق و مدیران محبوب ، پیچیده اندیشیدند ولی ساده و راحت رفتار می کنند.برای دستیابی به این جایگاه دوست داشتنی تلاش کنید و از هرگونه ایراد و عیب رفتاری و کلامی مانند بدگویی ،تحقیر دیگران ، ظاهرسازی،میل به حذف رقیب ،خودبزرگ بینی ،آموزش گریزی و فرار از نقد ،احساس مهلک بی نیازی دورباشید وبه خود خوش رفتاری ، خوش خلقی،تبسم چهره،آراستگی متعادل ظاهر،تحسین دیگران ،خوب گوش کردن حرف دیگران ،نظم و تعهد در وظایف عبادی بویژه نماز،زینت ببخشید.
19) سعی کنید همه جا و در همه حال و در هر مکان گوينده باشید.برخی فقط زمانیکه جلوی دوربین قرار می گیرند یا در میکروفن رادیو صحبت می کند گوینده هستند و به محض اینکه از این حالات خارج می شوند آدم دیگری می شوند.این اشتباه است.
یادتان باشد در هر حال باید گوینده ای شایسته باشید و دو یا چند شخصیتی نباشیدو اگر در هر حال یکجور باشید و غیر از جلوی دوربین پشت میکروفن و در همه جا مراقب کلام و رفتارتان باشید.شایستگی های گویندگی در شما درونی می شود و اثر کلامتان در مردم پایدار است و محبوب مردم می شوید.تلاش نکنید مشهور شوید ،سعی کنید محبوب باشید.رسانه خود به خود شهرت می آورد و چه خوب چه بد.
اما محبوب بودن سخت است .دوستی مردم بدست نمی آید مگراینکه از درون به شغل و وظایف حرفه ای خود متعهد باشیم و در قلب و دل مردم را دوست داشته باشیم.
20) نوع صدای خودتان را بشناسید و جای مصرف آن را بدانید.صدای هر فردی محدوده مصرف دارد ،نباید از آن پایین تر یا بالاتر برود.گاهی که صدای برخی از گوینده ها و مجریان بالاتر می رود و نزدیک فریاد می شود دیگر توان بیان احساس را ندارند.صدایشان خراب می شود.بعضی از گویندگان چون جای مصرف صدایشان را
نمی دانند و مهارت فراز و نشیب صدا را نمی دانند صدایشان را خراب می کنند..گرچه اصل صدای ایشان خراب نیست نمی دانند چگونه آن را مصرف کنند..گستره مصرف صدای گوینده را دیو با گوینده تلویزیون تفاوت دارد.مصرف صدای گوینده با مجری فرق دارد.
امروز بعضی از گویندگان و مجریان کارشان داد و فریاد است.به اسم اینکه شيوه گویندگی و اجرای رسانه ای در حال دگرگونی است .فریاد می زنند و اگر هم اجرا می کنند هم فریاد می زنند.اینگونه کارها تحول و دگرگونی نيست .
گوینده اگر بخواهند تحول ایجاد کنند باید روی سکویی مطمئن از ویژگی هاي پایه و اصیل گویندگی قرا داشته باشد و سپس دست به ایجاد طرحی نو بزند.
کنترل مخاطب و توهین به مردم و نادیده گرفتن ادب ارتباط و فراموش كردن شیوه های ارتباط کلامی را نمی توان تحول و دگرگونی رسانه ای نام گذاشت. یادتان باشد این گروه مدتی موجی ایجاد می کنند و به تدریج کم رنگ و حذف می شوند.
هدف این سایت ارتقای سطح علمی دانش اموزان ژورنالیزم بوده وبخاطر پیشرفت وترفی ذهنیت ها اماده گردیده است و شمادرین سایت به نوشته ای درعرصه ی - اجتماع - فرهنگ - سیاست - وطلاعات دست خواهید یافت.